Engelliler Haftası, yalnızca farkındalık oluşturulan sembolik bir dönem değil; eşit yurttaşlık hakkının, insan onurunun ve erişilebilir yaşam talebinin güçlü biçimde dile getirildiği toplumsal bir sorumluluk haftasıdır. Bugün engelli bireylerin en temel beklentisi ayrıcalık değil; toplumun eşit, aktif ve görünür öznesi olarak kabul edilmektir.
Erişilebilirlik, yalnızca fiziksel düzenlemelerden ibaret değildir. Eğitimden istihdama, kent yaşamından dijital hizmetlere, adalete erişimden kültürel yaşama kadar her alanda fırsat eşitliğinin sağlanması anlamına gelir. Ancak aradan geçen yıllara rağmen kamu binalarının, toplu taşıma sistemlerinin, açık alanların ve bilgiye erişim kanallarının önemli bir bölümü hâlâ engelliler açısından erişilebilir değildir. Bu durum, engelli bireyleri toplumsal yaşamın dışında bırakan görünmez duvarlar oluşturmaktadır.
Engelli bireyler yardım nesnesi değil, hak öznesidir. Bu nedenle “engelliler kardeşimizdir”, “herkes bir gün engelli olabilir” veya “hepimiz engelli adayıyız” gibi duygusal söylemler, engelliliği bir acıma veya kader meselesi olarak görerek hak temelli yaklaşımı gölgeler. Engellilik, toplumun bir gerçeği ve çeşitliliğin parçasıdır. Engelli bireyler, diğer tüm yurttaşlar gibi haklara ve yükümlülüklere sahiptir; toplumsal yaşama tam ve etkin katılım sağlayabilen her birey, bulunduğu topluma sosyal, kültürel ve ekonomik anlamda değer üretir.
Bu nedenle engellilik alanına ilişkin politikalar; merhamet, lütuf ya da sadaka anlayışıyla değil, insan hakları ve eşit yurttaşlık temelinde ele alınmalıdır. Engelliler Haftası vesilesiyle; erişilebilir kentlerin, kapsayıcı eğitim sistemlerinin, ayrımcılıktan uzak çalışma hayatının ve bağımsız yaşamı destekleyen sosyal politikaların güçlendirilmesi gerektiğini bir kez daha hatırlatıyoruz. Çünkü gerçek eşitlik, herkes için erişilebilir bir yaşam kurulduğunda mümkündür.
Toplumun tüm kesimlerini; engelli bireylerin sesine kulak vermeye, onları hayatın merkezinde gören bir anlayışı büyütmeye ve erişilebilir bir gelecek için ortak sorumluluk almaya davet ediyoruz.
Görme Engelli Evrensel Hukukçular Derneği
Adına
Genel Başkan Avukat Şerif Ali MUTLU